Amasya, arazi varlığı ve bitkisel ürün çeşitliliği bakımından tarımsal potansiyeli yüksek illerdendir. Amasya’da topoğrafya; iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vegatasyondaki (üretim sezonu) çeşitlilik nedeniyle değişik özelliklere sahip topraklar oluşmuştur. İlin toprakları taban ve yamaç arazi toprakları olmak üzere iki grupta toplanabilir. Taban arazi toprakları genellikle Yeşilırmak ve kolları ile yan derelerin sedimentleri olan allüviyal topraklardan oluşmuştur. Yamaç arazilerde ise toprak bünyeleri hafiften ağır bünyeye kadar değişmektedir.
İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırayı almakta olup G.S.M.H.’nın önemli bir miktarını oluşturmakta; yaklaşık 35.998 çiftçi ailesinden 179.988 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2004 yılı Tarımsal üretimin parasal değeri 672.988.548 YTL olup bunun %60,3’ü bitkisel üretim değeri, %39,7’si ise hayvansal üretim değeridir.
İlin toplam yüzölçümü 5.701 km2 olup bunun % 44,4’i yani 252.750 hektarı tarım alanlarıdır. Tarım arazilerinin 185.027 hektar kuru, 67.723 hektar sulu tarım arazisidir.
Amasya ili ekolojisi değişken ve çeşitliliği olan bir yapıya sahiptir. Ekolojideki bu değişiklik ve çeşitlilik, tarım için çok sayıda alternatifler ortaya çıkarmaktadır. Bu özelliklerden dolayı gerek kültür bitkilerinde gerekse tabii florada (bitki çeşidi) çok değişik tür ve çeşitlerin yetişmesine imkan vermektedir. İl’de yetişen başlıca ürünler buğday, şekerpancarı, kuru soğan, ayçiçeği ve haşhaş gibi tarla bitkileri yanında elma, kiraz, şeftali gibi önemli meyve ürünleri ve ağırlıklı olarak iç pazarda tüketilen sebze ürünleri mevcuttur. Son yıllarda sebze yetiştiriciliği açık alanlardan örtüaltı alanlara kaymakta, plastik örtülü sera alanları yaygınlaşmaktadır.
Amasya da sulama suyu temin eden başlıca su kaynağı, Yeşilırmak nehri ile bunun kolları olan Çekerek, Deliçay ve Tersakan Irmağıdır. Bunlardan başka Yeşilırmak’ın diğer kolları ile çeşitli kaynaklardan beslenen gölet ve kuyulardan da sulama suyu temin edilmektedir. Sulama suyu kalitesi genelde iyidir. Ancak son yıllarda sulama suyu kirliliği problemleri ortaya çıkmaktadır.
Amasya hayvancılık yönünden de önemli bir potansiyele sahiptir. İlimizde; 2004 yıl itibariyle 130.529 adet Büyükbaş, 114.927 adet Küçükbaş, 6.555 adet Tek Tırnaklı, 376.534 adet Kanatlı ve 16.876 adet Kovan vardır.
İlimizde hayvancılık genelde aile işletmesi şeklindedir. Tarım İl Müdürlüğümüzün çalışmaları ve yapılan destekler sonucu Kültür hayvancılığında önemli ilerlemeler olmuştur. Bu ilerleme, ırk ıslahı ve birim hayvandan alınan verimde artış şeklinde ortaya çıkmıştır.