Antik kentleriyle açık hava müzesi görünümünde olan Büyük Menderes Vadisi, tarihin bilinen devirlerinden beri çeşitli uygarlıklara merkez olmuş, bu kentlerde sayısız bilgin ve bilge kişiler yetişmiştir. Sırasıyla, Neolitik, Kalkolotik, Tunç Çağları ile Frigya, Lidya, Pers, Roma ve Bizans çağlarını yaşayan İl daha sonra Selçuklu ve Osmanlı egemenliğine girmiştir.

İlimizde  Aydın, Afrodisias, Milet,Aydın Müzesine bağlı Yörük Ali Efe Evi Müzesi olmak üzere 4 Müze bulunmakta, Müze Müdürlüklerinin sorumluluğu altında 8’i (Afrodisias, Nysa, Alinda, Alabanda, Magnesia, Priene, Milet, Didim) düzenlenmiş ve ziyarete açık olmak üzere 21 önemli örenyeri bulunmaktadır.Milet Müzesi binadaki statik sorunlar nedeniyle 22 Kasım 2000 tarihinden itibaren ziyarete kapatılmış olup, yeniden hizmete açılması için yeni bina yapımına yönelik ihale çalışmaları başlatılmıştır. Bu örenyerleri ile birlikte İlimizde Arkeolojik, Tarihsel ve Kentsel Sit Alanları, Sivil Mimarlık Örnekleri, Anıt Yapılar ve Anıt Ağaçlar gibi yaklaşık 700 civarında taşınmaz kültür varlığı tescillidir. Ziyarete açık Örenyerleri; Afrodisias, Nysa, Magnezya, Alinda, Milet, Alabanda, Didim-Apollon ve Priene Örenyeridir.

2006 yılında müze ve örenyerlerimizi 379.927 kişi ziyaret etmiş bu ziyaretlerden  523.830 YTL gelir elde edilmiştir.Ayrıca Aydın Merkez Güzel Sanatlar Galerisinde 15 adet sergi açılmış ve açılan sergileri 18.500 kişi ziyaret etmiştir.

İlimizde 20 Halk Kütüphanesi mevcuttur.

İlimizde İlçeler dahil 22 adet yerel gazete yayımlanmakta, 5 yerel ve bölgesel TV yayın hayatını sürdürmekte, 6 sinema hizmet vermekte olup; İlimiz dahilinde 83 matbaa faaliyet göstermektedir.

Folklorumuzun kökü; engin bir kültürün, eğitimin, bilimin kaynağıdır. Onda her şeyin güzelini, incesini buluruz. Bu yer, bu folklorun otağı,  efesi ile anılır. Ve denir ki her zaman : “Efeler Diyarı Aydın…” Efeler, zeybeklerin başı ve yöneticisi idi. Aydın’ın folklor yaşamında yer eden başlıca efeler olarak Yörük Ali Efe, Demirci Mehmet Efe, Kıllıoğlu Hüseyin, Kozalaklı Mehmet Efe, Mesutlulu Mestan Efe, Sökeli Ali Efe, Danişmentli İsmail Efe, Zurnacı Ali Efe, Sancaktadır Ali Efe, Tekeli İsmail Efe, Orhaniyeli Kara Durmuş Efe, Giritli Cafer Efe’yi saymak mümkündür.

Folklor, Aydın’ın geleneklerini ortaya koymuş, kendisine özgü biçimini vermiş, ancak ilin ekonomik koşulları, iş ve işe dayanan hareketliliği, ulaşım olanaklarının kolaylığı nedeni ile çevre illerinin de karakterlerini benliğine almış ve böylece folklorunu başlı başına daha derin biçimde işleyememiştir. Örneğin Muğla ve Denizli illerine ilişkin bazı özellikler Aydın’ın folkloruna da karışmıştır. Harmandalı, Tavas Zeybeği,  Somalı Zeybeği, Bengi Zeybeği gibi.

Kuşadası Deniz Hudut Kapısından Kasım 2006 itibariyle 375.580 kişi günübirlik giriş-çıkış yapmış, yine aynı dönemde 492 gemi girişi, 661 motor girişi gerçekleşmiştir. İlimizde 185 adet faal seyahat acentesi, 5 adet yat işletmesi mevcuttur. Giriş yapan turistlerin milliyetlerine göre sıralaması ise Amerika, Fransa, İngiltere, Belçika ve Hollanda’dır.

İl genelinde 70.578 adet turizm işletme belgeli yatak kapasitesi mevcuttur. İlin turizm potansiyeli  deniz, termal, gençlik, kültür ve sanat, ekoturizm türleri şeklinde sıralanabilir.