Diyarbakır ilinde yüzey ÅŸekilleri oldukça sadedir. Çevresi yüksekliklerle kuÅŸatılmıştır. Ortası çukur bir havza durumundadır. Diyarbakır havzası denen bu çukur alanın eksenini batı-doÄŸu doÄŸrultulu geniÅŸ Dicle Vadisi oluÅŸturur. Kuzeyden GüneydoÄŸu Toroslar yayı ile kuÅŸatılmıştır. Bu daÄŸlar DoÄŸu Anadolu Bölgesi’yle GüneydoÄŸu Anadolu’ya birbirinden ayırır. Diyarbakır havzasının güneybatısında ise KaracadaÄŸ kütlesi yükselir. Urfa-Diyarbakır il sınırı üstündeki bu kütle, koyu renkli lavların yığılmasıyla oluÅŸmuÅŸ eski bir volkan kütlesidir. Koni biçiminde olmadığından fazla heybetli görülmez. YüksekliÄŸi, en yüksek noktası olan Kolubaba doruÄŸunda 1.957 metreyi bulur. KaracadaÄŸ’ın lavları, doÄŸu yönünde Dicle Vadisi’ne kadar uzanır. Bu lavların yapısı çok geçirimli olduÄŸundan, KaracadaÄŸ kütlesi üstünde akarsu aşınımı hemen hiç rol oynamamakta, dağın içine süzülen sular ancak eteklerde ve uzaklarda kaynaklar halinde yeryüzüne çıkmaktadır.