Hakkari il toprakları, Dicle Havzası içersinde kalır. Dicle Irmağına katılan Büyük Zap ve Habur suları ile Büyük’a Zap karışan AvarobaÅŸin, Åžemdinli ve Hacıbey sularının havzaları da bu ana havza içinde kalmaktadır.
Dicle Havzası
Hakkari beylerinden Zahid Bey, beyliÄŸini iki oÄŸlu arasında paylaÅŸtırmıştı. OÄŸullarından Seyyid Mehmed, Vastan(GevaÅŸ), Melik Dicle havzası, sadece Türkiye’nin deÄŸil, OrtadoÄŸu ‘unda en büyük havzalarından biridir. Havzanın ülke sınırları içinde, yaklaşık , 5.500km’lik su toplama alanı vardır. Yıllık ortalama su hacmi 18 milyar metre küpe ulaÅŸmaktadır Dicle havzasının kuzey kenarını oluÅŸturan Hakkâri yöresi engebeli ve yüksektir.Akarsular bol sulu olmalarına karşın, geniÅŸ tabanlı vadiler oluÅŸturamamaktadır. Bu nedenle, bölge havzasının genellikle görülen olumlu geliÅŸmelerden, genellikle yoksun kalmıştır.
Dicle Havzası
Van il topraklarında Haravil Dağı’nın kuzey yamaçlarından olan Büyük Zap Suyu güney batı yönünden akarak Albayrak Ä°lçesi’nin doÄŸusuna gelir. Albayraktan sonra güneye dönerek BaÅŸkale’nin doÄŸusundan Hakkâri il sınırlarına girer. MordaÄŸ’ın batı ucunda Nehil Suyu ile birleÅŸmeye dek yatağı pek derin deÄŸildir. BaÅŸkale’ye dek vadisi de fazla geniÅŸ deÄŸildir. Hakkâri iline girinceye dek, çok geniÅŸ düzlükler oluÅŸturan BaÅŸkale Ovaları’nın ortasından akar. Bu ovala il topraklarında, Bağışlı yöresine dek uzanır. Büyük Zap Suyu MordaÄŸ’ın batısından geldiÄŸinde çok derin, dar, bir yarma vadiye sokulur ve yeniden güneybatıya yönelir. Yüksekova’nın kuzeydoÄŸusundaki sınır daÄŸlarından kaynaklanan Nehil Suyu ile birleÅŸir.
KaradaÄŸ ile Cilo Dağı arasındaki dar vadi olduÄŸundan akan Büyük Zap Suyu, Hakkâri il merkezinden sonra geniÅŸ bir yay çizerek Samur Dağı’nın çevresini, batı-güneydoÄŸu yönünden geçer ve Çukurca yöresinden Irak sınırlarına girer. Büyük Zap Suyu’nun ülke sınırları içindeki uzunluÄŸu 180-190 km’dir. Bunun, yaklaşık 100km’lik bölümü Hakkâri il alanında kalmaktadır. Besleme alanı, karlarla örtülü yüksek daÄŸlarla çevrili olduÄŸundan suyu her mevsim boldur.
Hakkâri’nin Åžemdinli ve DaÄŸlıca yörelerinin sularını toplayan AvarobaÅŸin ve Åžemdinli suları ile Hacıbey Deresi de Büyük Zap Suyu’nun kollarıdır.
Harbur Suyu
Nordüz ve FeraÅŸin platolarından doÄŸan Habur Suyu, önce güneybatı yönünden akarak Beytüşşebap’tan geçerek; sonra güneye dönerek
Tanin ve Altın daÄŸları arasındaki çöküntü oluÄŸundan geçip, Irak topraklarına girer. Irak’tan Zaho’yu geçtikten sonra ,yeniden, Türkiye il sınırlarını oluÅŸturacak ÅŸekilde akar ve Siirt il sınırında Dicle’yle birleÅŸir. Dicle ile birleÅŸmeden önce Uludere yöresinden kaynağı alan ve Siirt’in Irak il sınırını oluÅŸturacak ÅŸekilde akan Hezil Suyu’nu alır. Habur Suyu’nun Hakkâri il topraklarındaki bölümünün uzunluÄŸu, yaklaşık 60km’dir.