Karabük adını, üzerinde yaÅŸadığı coÄŸrafi ortamdan almıştır. �Kara� ve �Bük� sözcükleri, kara çalılık yer anlamında, Karabük adının oluÅŸumuna kaynaklık yapmıştır. Bu topluluklarda yaÅŸayan Türkmen toplulukları, Karabük cemaatı adını bu biçimde almışlardır. Türkiye’de 14 yer ve mevki adının bugün Karabük ÅŸeklinde geçmesi, cemaatlerin bu topraklardan diÄŸer yerlere göç ettiÄŸi görüşünü kuvvetlendirmektedir.

TARİH ÖNCESİ DÖNEMDE KARABÜK VE ÇEVRESİ
Karabük ve çevresinde, yörenin yazısız kültür dönemini aydınlatacak çok sayıda höyük ve tümülüs olmasına karşın, bilimsel anlamda herhangi bir arkeolojik kazıya konu olmaması bu konudaki açıklamalarda bir bilgi boÅŸluÄŸu yaratmaktadır. Ancak, Ovacık ve Eskipazar ilçelerinde yapılan arkeolojik yüzey araÅŸtırmalarına bakılacak olursa, Karabük ve çevresinin en eski yerleÅŸmesi Eskipazar Ä°lçesindeki �Yazıboy� köyüdür. Burada bulunan bir höyügün, ilk Tunç Devri (M.Ö. 2500) olarak yerleÅŸmeye konu olması, Ä°l sınırları içinde Eskipazar’ın önemini artırmaktadır.

Ä°LKÇAÄž’DA KARABÃœK VE ÇEVRESÄ°
    Ä°lkçaÄŸ’da Karabük, Hititlerden baÅŸlamak üzere Frig, Helenistik Krallıklar ve Roma döneminde geniÅŸ çaplı olarak yerleÅŸmeye konu olmuÅŸtur. Karabük’ün, Hititler döneminde yerleÅŸmeye konu olan Ä°lçesi; Eflani’dir. Hitit metinlerinde kentin en eski adının Haluna (Yün) olarak geçtiÄŸi bilinmektedir. Ovacık’ın Kışlaköy’ü, Frigler döneminde yerleÅŸmeye konu olmuÅŸtur. Burada bulunan Hesem DeÄŸirmeni’nin kapısındaki yapıtaşının Frigler dönemine ait olduÄŸu sanılmaktadır. Helenistik Krallıklar döneminde özellikle Eflani, yerleÅŸmeye konu olmuÅŸtur. Helenistik Krallıklardan Bitinler, Roma’nin Batı Karadeniz Bölgesini (Paflagonya) ele geçirmesini önlemek için Eflani’de üs oluÅŸturulmuÅŸ ve bölgenin savunmasını buradan gerçekleÅŸtirmiÅŸlerdir (M.Ö. 70). Eflani’nin tarihte bilinen ikinci adı Bitinya Kralı Nikomedes’in oÄŸlu Phylomenes’ten dolayı, �Phylomenes Yurdu� olarak bilinmektedir. Ä°lkçağın son Devleti olan Roma, M.Ö. 1, yüzyılda Anadolu’ya girince önem verdiÄŸi yerlerden birisi de Batı Karadeniz Bölgesi olmuÅŸ, bölgenin ormanları ve madenlerini emperyalist bir politika izleyerek kendi çıkarları doÄŸrultusunda kullanmayı bilmiÅŸtir. Roma’nın bu amaçlarla Karabük Ä°li sınırları içinde kurduÄŸu en önemli kentler Eskipazar sınırları arasında yer almaktadır. Bunlar, Hadrianapolis ve Kimistene adı ile anılan yerleÅŸme alanlarıdır. Bunun yanısıra Karabük’te Bürnük Köyü, ÜçbaÅŸ Köyü, Bulak Köyü; Ovacık’ta Pürçükören Köyü, Roma Dönemi kalıntıları ile adeta tarihi tanıklık yapmaktadırlar.

MALAZGİRT SAVAŞI ÖNCESİ TÜRK YERLEŞMESİ
Türkler, 1071 Malazgirt Savaşı öncesinde de Anadolu’ya deÄŸiÅŸik amaçları gözeterek gelmiÅŸler ve yerleÅŸmiÅŸlerdir. Özellikle, Kuzey Türklüğü olarak tarihte bilinen bu Türk kitleleri içinde OÄŸuzlar olduÄŸu gibi Kipçak, Peçenek gibi diÄŸer Türk kavimleri yer almaktadır. Daha sonra çeÅŸitli nedenlerle Bizans’ın emrine giren bu Türk kavimleri, bu devletin izlediÄŸi iskan siyaseti, Anadolu’nun çeÅŸitli kısımlarına yerleÅŸtirilmiÅŸlerdir. Yer adlarından (Toponimi) yola çıkarak yapılan yorumlamalar sonucunda Eskipazar’da Tamışlar Köyü’ne adını veren Tamış, Bizans’ın emrinde bir OÄŸuz Beyi olup, saptamalara göre, Malazgirt Savaşı’nda Selçuklu ordusuna karşı savaşırken, giysilerde kullanılan renk ve dil benzerliklerinden dolayı kısa zamanda saf deÄŸiÅŸtirmiÅŸ, Selçukluların tarafına geçmiÅŸtir. Malazgirt SavaÅŸi öncesinde yöremizde görünen ve yerleÅŸen ikinci Türk kavimi Kıpçaklar oldu. Kıpçaklar kitleler halinde Safranbolu ile Eflani arasındaki topraklara yerleÅŸmiÅŸlerdir. Fatih Sultan Mehmet, XV. Yüzyılın ikinci yarısında Amasra’yı fethedince, kentte bulunan Cenevizlileri Ä°stanbul’a gönderirken, Eflani’de yaÅŸayan Kıpçakları da Amasra kentine sürmüştür. Bugün Amasra’da özellikle aÄŸaç iÅŸlemeciliÄŸinde çok ünlü olan bu insanlar, Kıpçak Türklerinin torunlarıdır. Kıpçak lehçesi ile ilgili araÅŸtırma yapacaklar için Eflani-Bartın arası ve Amasra bu açıdan önemli araÅŸtırma malzemesi sunmaktadır.

KARABÃœK’ÃœN Ä°L OLUÅžU
     Karabük 1937 yılında Safranbolu’ya baÄŸlı Öğbeli Köyü’nün bir mahallesi iken 1935 yılında açılan Ankara-Zonguldak demiryolu ile önemini arttırmıştır.

    3 Nisan 1937 yılında Atatürk’ün yönlendirmesi ile Ä°smet Inönü tarafından Karabük Demir Çelik Fabrikası’nın temelleri atılır.

Nüfus yoÄŸunluÄŸunun artmaya baÅŸladığı Karabük’te 25 Haziran 1939′da belediye teÅŸkilatı kurulmuÅŸtur. 1941 yılında Safranbolu ilçesine baÄŸlı bucak olan Karabük 3 Mart 1953 tarihinde 6068 sayılı kanunla Zonguldak Ä°line baÄŸlı bir ilçe haline gelmiÅŸtir.

Karabük, 6 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı’dan; Ovacık ve Eskipazar ilçeleri ile Zonguldak’tan; Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleÅŸtirilmesiyle Türkiye’nin 78. ili olmuÅŸtur.