Bölgedeki yerbilimsel (jeolojik ve jeomorfolojik) anlamda oluşum II. Ve III zamanlarda gerçekleşmiş olup; geniş bir alan, bu zaman dilimlerinde oluşan yaşlı bazalt ve doleitlerle kaplıdır.
Yörenin jeolojik yapısını Afrin Vadisi’nin batısında yer alan “Orojenik FliÅŸ Zonu” ile vadinin doÄŸu yönündeki “Gaziantep-Adıyaman Önçukuru Sedimantasyon Havzası” oluÅŸturur.
Bu yapı üst kretase formasyonları üzerinde tersiyer yaşlı tortullar ve kuvarterner bazalt tabakaları içermekte olup; miyosen sonunda oluşan faylarla, fay sistemleriyle yarılmıştır.
Bölgenin toprak yapısı yaş bakımından olgun (zonal) ve genç (azonal) özellikler içermektedir. Kalkerli-kalkersiz ve ağır killi bazaltik topraklar genellikle kırmızı ve kahverenkli olup, zonal özellik içerirken; ova ve koyak boylarındaki alüvyol ve kolüvyol topraklar azonal özellik taşır.
İlin kuzey ve kuzeybatı yönünde yer alan engebeli yapı, Kartal Dağı’ndan (Sof Dağı) baÅŸlayarak Suriye sınırına doÄŸru alçalmaktadır.
Kurt Dağları, Darmik Dağı, Hazal Dağı, Kefiz Dağı, Koruca Dağı, Arap Dede Dağı ve Büyük Dağ ilin önemli yükseltilerini oluşturur.