1963 - 1964 yıllarında Dil Tarih ve CoÄŸrafya Fakültesi Prehistorya Tarihi Kürsüsü Prof.I.Kılıç KÖKTEN’in Ordunun Ãœnye civarında yaptığı arkeolojik kazı ve tetkiklere göre Ordu Ä°li’nde yerleÅŸmeye ve medeniyet eserlerinin verilmesine M.Ö.15 bin yıllarında baÅŸlanmıştır.Yine en eski yerleÅŸme sahalarından biri de Mesudiye ilçesidir. Bu ilçe de Prehistorya ve daha sonraki eski tunç devrine ait bir çok buluntular ele geçmiÅŸtir.Bölgede dolayısıyla Hitit ve Frigler’inde hakimiyeti görülmektedir.
Ordu ÅŸehrinde ilk yerleÅŸme M.Ö.VIII. yüzyılında Niletli Kolonistlerce baÅŸlatılmıştır. Niletli Kolonistlerce Kotyora (Cotyora) ismi ile kurulan ilk ÅŸehrin yeri bugün bilinmemektedir.Ordu toprakları Nedler ve Perslerin yaÅŸantısına da sahne olmuÅŸtur.M.Ö.400 yıllarında 10 binlerin Ric’atı sırasında Ordu’nun antik ÅŸehre geliÅŸi ve meÅŸhur Ksenefon’un nutuklarına sahne oluÅŸu önemli bir olaydır.Helenistik, Roma, Bizanslıların hüküm sürdüğü Cotyora zamanla önemini ve canlılığını yitirmeye baÅŸlamıştır. Selçuklu Türkleri ( DaniÅŸmentliler, Hacı EmiroÄŸulları gibi) Osmanlıların hakimiyeti altına geçen Ordu Ä°li Cotyora’dan sonra 14. yüzyıl ortalarına doÄŸru ÅŸehrin 4 km güneyinde bugünkü Eskipazar’da Bayramlı adıyla kuruldu.Bayramlı kasabası 18. yüzyıl baÅŸlarında eski canlılığını kaybedince batıda bucak adıyla yeni bir ilçe merkezi doÄŸdu. Bucak adı 1869-1870′de (ORDU) adına çevrildi. Bu yeni ilçe merkezine Bolaman,PerÅŸembe, Ulubey, Hansamana (Gölköy) ve Aybastı bucakları baÄŸlı idi.
Ordu ilçesi 1920 yılına kadar Trabzon Vilayetine baÄŸlı bir kaza merkezi iken 17 Nisan 1920 tarih ve 69 sayılı “Ordu Müstakil Livası TeÅŸkiline Dair Kanunla” merkezi Ordu olmak üzere Canik Sancağına baÄŸlı olan Fatsa kazası da Ordu’ya baÄŸlanmış ve müstakil Ordu Livası teÅŸkil edilmiÅŸtir.1923 yılında Sancak adı Vilayet olarak deÄŸiÅŸtirilerek bugünkü mülki taksimata Ordu Vilayeti olarak yerini almış bulunmaktadır.Bugün bilindiÄŸi gibi 18 ilçesi 5 bucağı 65 belediyesi 505 köyü ve 327 mahallesi bulunmaktadır.DoÄŸu karadeniz bölgesinin eÅŸsiz doÄŸa güzelliklerini sinesinde toplayan Ordu Ä°limizin Ä°lçeleri; AkkuÅŸ, Aybastı, ÇamaÅŸ, Çatalpınar, Çaybaşı, Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, Ä°kizce, Kabadüz, KabataÅŸ, Korgan, Kumru, Mesudiye, PerÅŸembe,Ulubey ve Ãœnye’dir.
ATATÃœRK’ÃœN ORDU’YA GELİŞİ
1924 yılı sonbaharında Karadeniz kentlerine yönelik bir inceleme gezisine çıkan CumhurbaÅŸkanı Mustafa Kemal Atatürk, Trabzon’dayken büyük Erzurum depremini haber almış ve bir an önce bölgeye gitmek istemiÅŸti. Ancak, önceden tasarlanmış ziyaretlerini iptal etmek istemiyordu. Geziyi hızlandırarak Samsun’a kadar gitmeyi kararlaÅŸtırdı.
19 Eylül günü Giresun’u ve Ordu’yu birkaç saatliÄŸine ziyaret ederek Samsun üzerinden Erzurum’a geçti.
19 Eylül :Ordu’nun En Mutlu Günü
Atatürk, 19 Eylül 1924 Cuma günü, öğleden sonra Hamidiye Kruvazörü ile geldi. 13.00 sularında Giresun yönünden beliren kruvazör, 14.00 sularında Ordu açıklarında demirledi ve top atışlarıyla kenti selamladı.
Önceden tasarlanan karşılama töreni için yüzlerce kayık, sandal, mavna, bayraklarla donatılarak kruvazöre doÄŸru açıldı. Kayığın birinde sporcu giysileri içinde Ordulu gençler de vardı ve Atatürk’ü kendi kayıkları ile karaya çıkarmak istiyorlardı. Bir kayıkta da vali, belediye baÅŸkanı ve diÄŸer yöneticiler vardı. Bu yönetici kurulu kruvazöre çıkarak CumhurbaÅŸkanını karşıladılar.
CumhurbaÅŸkanı Mustafea Kemal Atatürk, kruvazörün hücumbotuyla, yüzlerce kayığın eÅŸliÄŸinde karaya çıktı. Kente ilk adımını attığı yer, bugünkü Ä°lkadım Anıtının olduÄŸu yerdi. Binlerce Ordulu, Ata’sını alkışlarla karşıladı. Askerlerden ve öğrencilerden oluÅŸan karşılama kortejnin önünden geçerken, selamlarına “Merhaba, nasılsınız arkadaÅŸlar?” diyerek yanıt verdi. Bir kız öğrenci kendisine bir demet çiçek sundu.
Atatürk, ilk olarak belediyeyi ziyaret etti. Belediye BaÅŸkanı Yusuf Furtun’du. Makamında, kendisine kentin yerel sorunları hakkında bilgi verdi. Kahveler içilirken, kentin çeÅŸitli kuruluÅŸlarının temsilcileri Atatürk’e tanıtıldı.
Atatürk, belediyeden sonra aynı binada bulunan Cumhuriyet Halk Fırkasını da ziyaret etti.
Daha sonra yine yürüyerek, binlerce Ordulunun alkışları arasında vilayete çıktı. Dönemin vali vekili Rıfat Bey tarafından kendisine ilin sorunları hakkında bilgi verildi.
Atatürk, vilayetten çıktığında yine yürüyerek iskeleye gelirken, önüne çıkan ve kulüplerini ziyaret etmesini isteyen gençleri kırmayarak Ä°dmanyurdu Kulübünü de ziyaret etti. Burada, kulübün anı defterine ÅŸunları yazdı: ” Ä°dmanyurdu’nun yeni teÅŸekkül etmiÅŸ olmasına raÄŸmen mevcudiyetini derhal ihsas ve izhar eder ruhta gençlerden mürekkep olduÄŸunu gördüm. Memnunum. Ä°dmanın bedeni olduÄŸu kadar fikri olmasına dikkati celbederim. Gazi M. Kemal / 19 Eylül 1340, Ordu”
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İdmanyurdu Kulübü binasından ayrıldıktan sonra, bu kez de Gençlik Yükselme Birliği Kulübü yöneticileri tarafından davet edildi. Bu daveti de kırmayan Mustafa Kemal Atatürk, kısa bir süre bu kulübe ve daha sonra İhtiyat Zabitleri Kulübüne uğradı.
Gençlik Yükselme BirliÄŸi Kulübünde, Keçiköy Ä°lkokulu müdürü kendisine tanıtılırken, o yörenin çok yeÅŸil olduÄŸunu gemiden gördüğünü söyleyerek, okulun adının “YeÅŸilyurt” olarak deÄŸiÅŸtirilmesini istedi.
Bu ziyaretlerin ardından iskeleye ulaÅŸan Mustafa Kemal, kentten ayrılmadan, iskeleyi dolduran kalabalığa hitaben ÅŸu konuÅŸmayı yaptı: “Muhterem Ordu Ahalisi! Hakkımda gösterdiÄŸiniz samimi tezahürat bende derin hissiyat bıraktı. Bu ÅŸuurlu tezahüratınızla Türk milletinin bütün cihan muvacehesinde ilelebed yaÅŸayacağını bir daha ispat etmiÅŸ olan sizin samimi çehreleriniz ve sevimli gözleriniz karşısında günlerce kalmak ve sizinle samimi hasbihallerde bulunmak isterdim. Fakat ciddi bir sebep buna manidir. Ä°nÅŸallah samimi ve sevimli muhitinizi tekrar ziyaret ederim. Allahaısmarladık.”
Bu sesleniÅŸinin ardından, iki saat kadar kaldığı Ordu’dan ayrıldı.